و كاسه ليس اجانب و نوكر بلكه عبيد و اماء بيگانگان بىعاطفه به وطن و مملكت و مسلمانان ، موقتا مساعد و امتحانا حكمفرما و معاضد است . اركان فلك فتاده از چشم ملوك * رذلان همه حاكمند در شهر و بلوك گفتم به فلك كه رذل‌پرور شده‌اى * خنديد كه الناس على دين ملوك اما بيچاره بىخبر است كه تيشه به ريشهء خود مىزند ؛ و چون مرغى است خاكباز كه لا يزال خاك بر فرق خود مىريزد . پردهء عفّت مادر و خواهر خود پاره كرده و مىدرد و بالاخره ناموس بلكه همه چيز خود مىبرد . اى ايرانيان ! شد پاره غيرت عجم از غيرت شما * اينك بياوريد كه زن‌ها رفو كنند نسوان رشت زلف پريشان گشاده‌رو * تشريح عيب‌هاى شما موبه‌مو كنند حكم طبيعت است كه بايد شود ذليل * هر ملّتى كه راحتى و عيش خو كنند ايوان پى شكسته مرمّت نمىشود * صد بار اگر به ظاهر وى رنگ و رو كنند آزاديت به دستهء شمشير بسته‌اند * مردان هميشه تكيه خود را به دو كنند نوحى ز نو ببايد و طوفان وى ز نو * تا لكه‌هاى ننگ شما شستشو كنند مردى بزرگ بايد و عزمى بزرگ‌تر * تا حلّ مشكلات به نيروى او كنند « 1 » من نمىخواهم كه بىعلاقه‌گى زمامداران را به ديانت و يا عدم التفات روحانيون را به اين ملّت و يا بىعفّتى و بىحجابى اين‌جورى زنان را خاصه مركزيان و هموطنان را مطرح و يا بىغيرتى و نامردى و خوكيّت وطن‌پرستان را تصريح نمايم . راز با خامه و با نامه نمىآرم گفت * با دو روى و دو زبان راز نگويد عارف نمىخواهم مسألهء حجاب را پيش كشيده و پرده بالا زنم و در ادلّه و علل و فلسفه و حكم او كاملا عجالتا خوض نمايم . نه هر رازى كه مىدانم توان گفت * نه هر درّى كه دريابم توان سفت فقط غرض من آن است كه به اين جوان جاهل و نادان قرن تجدد و يا چهاردهم و يا بيستم و به قول بعضى قرن معكوس و يا منحوس و غير مأنوس برسانم و بگويم به ايشان كه چون شب‌كور راه خرچنگ نرويد و پيرو دشمنان دين و متمدّن‌نماى بدكيش و آيين نگرديد ، و به نوشتن اراجيف و مزخرفات و اباطيل و كفريات آبروى خود و وطن و هموطنان خود را بيش از اين نريزيد ، و وقع و ديانت و وقر سلطنت را محفوظ داريد ، و در نزد اجانب و بيگانگان ، ايران و ايرانيان ، اسلام و اسلاميان را بيش از اين خار و زبون نخواهيد « آه اگر از

--> ( 1 ) . كشف الغرور ، ص 258 ( تحت عنوان اثر طبع نيم تاج ) . دربارهء نيم‌تاج بنگريد : انديشه‌نگاران زن در شعر مشروطه ، روح‌انگيز كراچى ، تهران ، دانشگاه الزهراء ، 1374 ش .